Το πιο χρήσιμο Q&A πριν την κάλπη

Ακούς να λένε στις ουρές…

  1. … γιατί δεν μας έδωσαν ELA;
  2. … γιατί οι ελληνικές τράπεζες ζούσαν με ELA;
  3. … γιατί δεν είχαν δικά τους κεφάλαια οι τράπεζες να μη θέλουν ELA;
  4. … μα τα 11 δις (ευρώ) της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών;
  5. … άλλα λεφτά από την Ευρώπη;
  6. … τι είναι η ποσοτική επέκταση της ΕΚΤ;
  7. … μα είναι τα λεφτά το ζήτημα;
  8. … η περιουσία μας, τα ακίνητα, τα χρεόγραφα, όλα αυτά, δεν θα ήταν καλά αν τα χειριζόμασταν μόνοι μας και στο νόμισμά μας;  Τί θα πάθαιναν αν δεν ήταν εκφρασμένα σε ευρώ;
  9. … μα δεν υπάρχει η αξιοπρέπεια;
  10. … τι εννoούμε, εμπιστοσύνη, πώς ήξεραν ότι θα δίναμε πίσω τα δάνεια;
  11. … έχει τόση σημασία η εμπιστοσύνη για τις τράπεζες;
  12. … πού αλλού μετράει η εμπιστοσύνη;
  13. … έχουμε πτωχεύσει;
  14. … είναι κακή η αβεβαιότητα;
  15. … μα το ευρώ δεν κλονίστηκε στις διεθνείς χρηματαγορές εξ αιτίας μας.
  16. … τι το θέλαμε το ευρώ που τόσο μας έχει ταλαιπωρήσει;
  17. … υπάρχουν και άλλοι που έχουν ταλαιπωρηθεί σαν κι εμάς;
  18. … γιατί δεν βγαίνουμε τώρα από το ευρώ, αφού δεν το αντέχει η οικονομία μας;
  19. … μα δεν έχουμε φορολογικά έσοδα να πληρώνουμε μισθούς και συντάξεις και να κόβουμε δικό μας νόμισμα;
  20. … γιατί δεν μπορούμε να τα αθετήσουμε όλα και να ξεκινήσουμε από την αρχή, με δραχμή και τα πάντα όλα καινούργια;
  21. … πότε θα τελειώνει η “κατάσταση εκτάκτου ανάγκης” της ΠΝΠ της 28.6.2015  για την “βραχεία αργία τραπεζών”;
  22. … γιατί δεν μας είχαν πει ποια είναι τα προβλήματά μας;
  23. … μια ελάφρυνση χρέους δεν μπορούσαν να μας κάνουν;
  24. … εμείς τι μπορούμε να κάνουμε, τελικά;

 

1. … γιατί δεν μας έδωσαν ELA;

Eπειδή μας είχαν δώσει πάρα πολύ ELA και πλέον δεν είχαμε εγγυήσεις γι αυτό.  Η ELA (έκτακτη παροχή ρευστότητας – emergency liquidity assistance) είναι ένα εργαλείο για να χρησιμοποιείται σε μεμονωμένες τράπεζες που δεν έχουν από πού αλλού να πάρουν ρευστότητα, για λίγες ώρες μέχρι ελάχιστες ημέρες, με εγγύηση καλά δάνεια της τράπεζας που δανείζεται τα οποία λαμβάνονται υπόψη κατά ένα τμήμα της αξίας τους (το λεγόμενο “κούρεμα” ή “haircut”) και με πολύ ακριβό επιτόκιο αφού είναι φτιαγμένο για να είναι τόσο σύντομο.  Οι ελληνικές τράπεζες ζούσαν με ELA κατά καιρούς εδώ και χρόνια αλλά σταθερά τους τελευταίους μήνες και με προσωπική παρέμβαση Ντράγκι τα δάνειά τους τα δεχόταν η ΕΚΤ χωρίς σχεδόν κούρεμα.  Η Τράπεζα της Ελλάδος είχε αξιόλογα έσοδα από επιχειρήσεις ELA.  Το 80% των εσόδων αυτών αποδιδόταν στο Ελληνικό Δημόσιο ως μέτοχος της ΤτΕ και όχι στους άλλους μετόχους με ειδική ρύθμιση στο Καταστατικό της.

Ο Ντράγκι και όλο το ΔΣ της ΕΚΤ έχει υποχρεώσεις χρηστής και συνετής διαχείρισης των χρημάτων αυτών σε όλα τα κράτη – μέλη του Ευρωσυστήματος.  Αν έχανε τα λεφτά του ELA από την Ελλάδα, θα αντιμετώπιζε δικαστήρια στη Γερμανία, αστικά, ενδεχομένως και ποινικά.  Και δεν απέσυρε, ούτε ζήτησε πίσω όταν η Ελλάδα είπε ότι θα ανακοινώσει αν θα παραμείνει στο ευρωσύστημα μόλις πάρει τις αποφάσεις της.  Απλά δεν έδωσε άλλα.  Επειδή ήταν υποχρεωμένος να το κάνει.

2. … γιατί οι ελληνικές τράπεζες ζούσαν με ELA;

Λόγω διαρκούς και συνεχιζόμενης διαρροής καταθέσεων.  Γνωστοί οι αριθμοί.  Πολύ λιγότερο γνωστό αλλά πραγματικό αυτό που είπε ο Σόϊμπλε, ότι οι καταθέτες, κατά πάσα πιθανότητα κάτοικοι Ελλάδος, απέσυραν τις καταθέσεις τους και κατέθεταν σε τράπεζες στην Ελβετία και τη Γερμανία.

3. … γιατί δεν είχαν δικά τους κεφάλαια οι τράπεζες να μη θέλουν ELA:

Τα κεφάλαια των τραπεζών ποτέ δεν αντικρίζονται με καταθέσεις, πάντα με δάνεια και άλλα ανάλογα.  Τα κακά δάνεια από κακή διαχείριση και διαπλοκές έφαγαν τα ίδια κεφάλαια και επί κρίσης οι μη αποπληρωμές παλιών στεγαστικών, επισκευαστικών, καταναλωτικών, καρτών και επιχειρηματικών, βέβαια, δανείων.  Οι τράπεζες ανακεφαλαιοποιούνται με λεφτά του EFSF (European Financial Stability Fund) μέσω Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.  Έχουν επιτρόπους στη διοίκησή τους για τον λόγο αυτό και τους έχει απαγορευτεί να δανείζουν κόμματα.

4. … μα τα 11 δις (ευρώ) της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών;

Τα είχε το ΤΧΣ, μαζί με τις αποδόσεις τους, μέχρι που τα πήρε προληπτικά πίσω το EFSF και τα κρατούσε για την Ελλάδα, μέχρι που έληξε κάπως ξαφνικά και απότομα το πρόγραμμα, οπότε τώρα απλά τα έχει, παίρνει τις αποδόσεις τους και περιμένει.

5. … άλλα λεφτά από την Ευρώπη;

Ναι.  Του ΕΣΠΑ που περιμένουμε να ξεμπλοκάρουν οι διαπραγματεύσεις για να ξεκλειδώσουν αλλά έτσι και αλλιώς δεν τραβάμε πολλά από εκεί λόγω ελλειπών προδιαγραφών, εξαιτίας συνήθως κακών παρεμβάσεων του Ελληνικού Δημοσίου και εμπλοκών κάθε μορφής και φαντασίας στα μεγάλα έργα.   JEREMY και πολλά άλλα προγράμματα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.  Δυνατότητες για micro-finance που δεν τελεσφόρησαν λόγω ολιγοπωλιακών εμπλοκών, μη αξιόπιστων προσώπων που παρεισφρήσανε στο θέμα στην Ελλάδα και ανυπαρξίας θεσμών καθοδήγησης και ελέγχου, αλλά κυρίως η ποσοτική επέκταση της ΕΚΤ (QE).

6. … τι είναι η ποσοτική επέκταση της ΕΚΤ;

Είναι αυτό που είχαν πει όλοι το 2009, ότι σε λίγα χρόνια η Ευρώπη θα κάνει και κάτι κεϋνσιανό για να ζήσουν οι κοινωνίες της και να μην πεθάνουν από έλλειψη πόρων.  Πήρε περισσότερο από τα 3-4 χρόνια που περίμεναν οι οικονομολόγοι αλλά έγινε.  Μόλις και οι πλέον συντηρητικοί πείσθηκαν ότι δεν υπάρχει κίνδυνος πληθωρισμού και είναι ανάγκη να γίνει κάποια παραγωγή να μην αγοράζουμε τα πάντα όλα κινέζικα στην Ευρώπη, έγινε.  Ο Ντράγκι το έκανε.  Αυτή τη στιγμή όλες οι ευρωπαϊκές χώρες παίρνουν ζεστό, καινούργιο χρήμα και το κάνουν καινούργιο ΑΕΠ.   Εμείς όχι, λόγω του ότι δεν τελειώσαμε το πρόγραμμα.

7. … μα είναι τα λεφτά το ζήτημα;

Ναι.  Για οποιονδήποτε κρατάει τις τύχες εκατομμυρίων ψυχών στα χέρια του και των παιδιών αυτών των ψυχών και των παιδιών των παιδιών τους, είναι τα λεφτά το θέμα.  Γιατί αυτός ο οποιοσδήποτε έχει ορκιστεί  “να είναι πιστός στην πατρίδα”.  Η πατρίδα είναι και το ΑΕΠ της δηλαδή αυτά που πληρωνόμαστε και ξοδεύουμε κάθε μέρα όλοι.  Το ΑΕΠ της είναι, μεταξύ άλλων, και χρήματα.

8. … η περιουσία μας, τα ακίνητα, τα χρεόγραφα, όλα αυτά, δεν θα ήταν καλά αν τα χειριζόμασταν μόνοι μας και στο νόμισμά μας;  Τί θα πάθαιναν αν δεν ήταν εκφρασμένα σε ευρώ;

Το ζητούμενο είναι να είναι σταθερή η αξία τους.  Σε τι θα ωφελούσε αν η αποτίμησή τους ήταν σε σαθρή νομισματική βάση, αν δεν ξέραμε πόσο θα πουλήσουμε και με πόσα μπορούμε να αγοράσουμε, αν δεν ξέραμε διόλου για φόρους.

9. … μα δεν υπάρχει η αξιοπρέπεια;

Ναι.  Για όλους.  Για όσους στέκονται στις ουρές, για όσους δεν στέκονται, για όσους κοιμούνται κάτω από στέγη και για όσους βρέθηκαν άστεγοι, για όσους παίρνουν μια ασπιρίνη το τρίμηνο και για όσους ζουν από τη θεραπεία που κάνουν, για όλους ανεξαιρέτως.  Για αυτή την αξιοπρέπεια όλων,  που χρειάστηκε την αλληλεγγύη των Ευρωπαίων εταίρων μας, συγκεντρώθηκαν πόροι που μας δόθηκαν ως δάνεια με έγκριση κοινοβουλίων κρατών – μελών.  Τα μεγαλύτερα δάνεια σε κράτη της ιστορίας.  Για να ζούμε με αξιοπρέπεια και για να εργαστούμε και να παράγουμε και να τα δίνουμε πίσω, λίγο λίγο, όσο μπορούμε, με το χαμηλότερο δυνατό επιτόκιο.  Δεν είμαι διόλου βέβαιη ότι είπε κάποιος από εμάς, ποτέ, “ευχαριστώ” γι αυτά τα δάνεια.  Το βέβαιο είναι ότι μας είχαν εμπιστοσύνη.

10 … τι εννoούμε, εμπιστοσύνη, πώς ήξεραν ότι θα δίναμε πίσω τα δάνεια;

Αυτονόητο.  Μέλη της ίδιας οικογένειας ήμασταν.  Μια χώρα που ζήτησε εγγυήσεις από την Ελλάδα – και πήρε – την κορόιδευαν όλοι.  Και τώρα την κοροϊδεύουν γιατί, όπως καταλαβαίνει και μόνη της, δεν μπορεί να πάρει τα νησιά μας έναντι του χρέους μας.

11. … έχει τόση σημασία η εμπιστοσύνη για τις τράπεζες;

Φαίνεται ότι είναι από αυτά που δεν προσέχει κανείς όταν υπάρχουν, τα βλέπει όταν χάνονται. Έχει τεράστια σημασία για τη δουλειά των τραπεζών.  Χωρίς εμπιστοσύνη δεν υπάρχει τράπεζα.  Θα πάρει καιρό να αποκατασταθεί.

12. … πού αλλού μετράει η εμπιστοσύνη;

Σε όλες τις μεγάλες συναλλαγές.  Παράδειγμα ο τουρισμός.  Αυτή τη στιγμή ελληνικές τουριστικές επιχειρήσεις δεν πληρώνονται δεδουλευμένα τους από μεγάλους tour operators με την δικαιολογία ότι πρέπει πριν πληρώσουν να σιγουρευτούν ότι τα χρήματα που θα δώσουν στις ελληνικές επιχειρήσεις δεν τα δικαιούται πρώτα το ΔΝΤ έναντι των δανείων του ελληνικού κράτους.  Αυτό δεν είναι κάτι που ακούγεται κάθε μέρα ή είναι πολύ γνωστό αλλά μπορεί να συμβεί.  Δεδομένου ότι όλοι ασχολούνται με την πιθανότητα ελληνικής πτώχευσης εδώ και πολλά χρόνια, από το 2012 τουλάχιστον, έχουν μάθει διάφορα που μπορούν να κάνουν.  Όχι κατ’ ανάγκη τα πλέον έντιμα από άποψη συναλλακτική.  Βασίζονται στο ότι δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα.

13. … έχουμε πτωχεύσει;

Όχι ακριβώς, όχι ακόμα.  Όσο κανείς δεν απαιτεί τώρα τα δάνεια που μας έχει δώσει, όλο το ποσό, δεν έχουμε πτωχεύσει.  Όμως το ΔΝΤ έχει υποχρέωση καταστατική να θέσει το θέμα μας στο συμβούλιο για να αποφασίσει αυτό αν θα μας ζητήσει όλα τα λεφτά σε διάστημα ενός μήνα ή όχι.  Πτώχευση θα πει πως χάνουμε και όλα όσα έχουμε ήδη δώσει – κοινός τόπος εδώ το “με θυσίες” – και είναι σαν να μην τα δώσαμε.  Και στο συμβούλιο υπάρχουν πολλοί που θα ήθελαν τα λεφτά που μας έδωσαν πίσω, για να τα δώσουν αλλού.  Ακόμα, όλοι φοβούνται ότι μπορεί να πτωχεύσουμε, δηλαδή είναι μεγάλη η αβεβαιότητα που έχει προκληθεί.

14. … είναι κακή η αβεβαιότητα;

Είναι δύσκολη, δεν επιτρέπει αισιοδοξία σε κανέναν, κανείς δεν ξέρει σε κάποια πράγματα πόσο να παράγει, αν θα έχει να πουλήσει και αν θα υπάρχουν αυτοί που θα μπορούν να αγοράσουν.  Και κοστίζει σε επιτόκια.

15. … μα το ευρώ δεν κλονίστηκε στις διεθνείς χρηματαγορές εξ αιτίας μας;

Όχι άμεσα.  Το ευρώ είναι ένα τεράστιο γεωπολιτικό στοίχημα, το οποίο ακόμα δεν έχει κριθεί οριστικά.  Γύρω του μαίνεται ένας οικονομικός πόλεμος ένα μικρό παρακλάδι του οποίου είναι το “ελληνικό ζήτημα”.  Το ευρώ έχει πάρει σκληρά μέτρα για να σταθεί.  Αυτή είναι πρώτα απ όλα η συνθήκη του Μααστριχτ που έχει ξεβολέψει και αγανακτήσει όλους ανεξαρτήτως τους ευρωπαϊκούς λαούς της ευρωζώνης.  Μετά είναι τα συνολικά αποθεματικά της ΕΚΤ που το στηρίζουν όπου, όποτε και όσο χρειάζεται στις διεθνείς χρηματαγορές.  Είναι πιο εύκολο και φτηνό να στηριχτεί ένα νόμισμα μεγάλο με σκληρή, ανεξάρτητη και με διαφάνεια θεσμική υποστήριξη, δεν τολμάει ο κάθε Σόρος να του πάει κόντρα για πολύ γιατί ξέρει ότι μετ΄ολίγον θα φτύνει δόντια στο πάτωμα.  Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν του γίνεται ζημιά εξαιτίας μας. Ακόμα κι αν δεν χόρεψε πεντοζάλη, λίγο ζαλίστηκε.

16. … τι το θέλαμε το ευρώ που τόσο μας έχει ταλαιπωρήσει;

* Και όχι μόνον εμάς. Όλοι έχουν ταλαιπωρηθεί με το ευρώ. Όλοι που επέλεξαν τότε να μπουν είχαν καλούς λόγους και γνώριζαν ότι θα ταλαιπωρηθούν πολύ. Γιατί τότε ήταν βασική ανάγκη το σκληρό νόμισμα, να μη γίνονται κερδοσκοπικές επιθέσεις σε επιμέρους νομίσματα που μετά έγιναν ευρώ και έτσι να έχουν μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη σε διεθνές επίπεδο. Γι αυτό μπήκαμε και εμείς. Θυσιάσαμε, μάλιστα, το κέρδος μας από το γεγονός ότι η δραχμή του 1999 ήταν αποθεματικό νόμισμα για τις γειτονικές χώρες που πένονταν, αγόραζαν δηλαδή δραχμές για ασφάλεια. Αλλά εκτός του ότι όλοι ήθελαν το σκληρό νόμισμα, ήθελαν επίσης να έχουν ελευθερία κινήσεων στο εμπορικό τους ισοζύγιο, για να γίνουν οι οικονομίες τους πιο εξωστρεφείς.

17. … υπάρχουν και άλλοι που έχουν ταλαιπωρηθεί σαν κι εμάς;

Ναι.  Όλοι.  Στην Ισπανία καταναλώνουν πολύ λιγότερα από όσα παράγουν και πληρώνονται και πολύ λιγότερα από εμάς.  Στην Ιρλανδία, στο Δουβλίνο, υπάρχουν πεζοί που έχουν τα πόδια τους τυλιγμένα σε νάϋλον για να μη χαλάνε τα παπούτσια τους γιατί δεν έχουν άλλα.  Τα υποθηκευμένα σπίτια τους, αν δεν είχαν αρκετά για τη δόση, υποχρεώθηκαν να τα δώσουν πίσω και να δεχτούν μικροτερο και φτηνότερο σπίτι που να μπορούν να πληρώνουν τη δόση του.  Στο Λονδίνο οι φυσιολογικοί τοκετοί γίνονται στα νοσοκομεία αλλά το πολύ με μαία και όχι με γιατρό,  οι γιατροί είναι πολύ λίγοι και κάνουν τις δύσκολες δουλειές.  Εκτός από αυτό δεν δίνεται επισκληρίδιος νάρκωση ή άλλη στις επίτοκες γιατί είναι ακριβή η νάρκωση.  Στη Γερμανία τις οικονομίες που κάνουν όλοι για τη σύνταξή τους δεν τις φανταζόμαστε.  Της Γαλλίας τα προβλήματα είναι γνωστά σε όλους, του Βελγίου το ίδιο και ούτω καθ’ εξής.  Δεν είμαστε μόνον εμείς.  Υπάρχουν και άλλοι.

18. … γιατί δεν βγαίνουμε τώρα από το ευρώ, αφού δεν το αντέχει η οικονομία μας;

Ένας βασικός λόγος είναι ότι δεν διαθέτουμε αποθεματικά για να κόψουμε άλλο νόμισμα.  Θα πάρουμε πίσω από την ΕΚΤ,  αλλά πάνω από 11 δες ευρώ δεν θα μπορέσουν να μαζευτούν και άλλα 6 δις που έχουμε εδώ, σύνολο 17 δις ευρώ.  Οι ανάγκες μας χωρίς αποπληρωμές δανείων είναι πολύ μεγαλύτερες σε ετήσια βάση.  Για τον λόγο αυτό θα κόβαμε περισσότερη αξία από την αξία των αποθεματικών μας, άρα πληθωρισμός.  Υπολογίζεται σε 40% περίπου σε ετήσια βάση, σε πολύ ήρεμες συνθήκες χωρίς την παραμικρή κερδοσκοπική κίνηση που είναι ασαφές πώς θα αποφεύγαμε γιατί θα ήμασταν ένα γυμνό, τρυφερό και ανυπεράσπιστο οικονομικό θήραμα.   Αυτού του βασικού κακού, δηλαδή ανεπαρκές απόθεμα για να αντικριστεί με νέο χρήμα, μύρια θα έπονταν, όπως φυγή κεφαλαίων, κλονισμός τραπεζών και καταρρεύσεις, μηδέν προοπτική υγιούς και αναπτυξιακού δανεισμού, ασφυξία στις εισαγωγές λόγω ανυπαρξίας ρευστότητας και όσα αυτό θα συνεπαγόταν, κλπ κλπ κλπ.

19. … μα δεν έχουμε φορολογικά έσοδα να πληρώνουμε μισθούς και συντάξεις και να κόβουμε δικό μας νόμισμα;

Πενιχρά, λόγω μείωσης οικονομικής δραστηριότητας, δηλ. ύφεσης και λόγω φοροδιαφυγής, φοροαποφυγής και εισφοροδιαφυγής.  Λίστα Λαγκάρντ, ουσιαστικά το λεγόμενο “κόμμα της δραχμής” ή μάλλον μέρος αυτού, δεν μπόρεσε όμως να την αγγίξει κανείς από έλλειψη πρόθεσης και από τεχνική ανεπάρξεια.

20. … γιατί δεν μπορούμε να τα αθετήσουμε όλα και να ξεκινήσουμε από την αρχή, με δραχμή και τα πάντα όλα καινούργια;

Επειδή χρωστάμε και της Μιχαλούς, μεταξύ άλλων, και για τον λόγο αυτό, αν υποθέσουμε ότι μας έχουν μείνει κάποιες πρώτες ύλες να παράγουμε κάτι, να το πουλήσουμε παραέξω, να πιάσουμε στα χέρια μας σκληρό νόμισμα να το κάνουμε αποθεματικό ώστε να κόψουμε και άλλες δραχμές και να έχουμε δωρεάν παιδεία, περίθαλψη, έκτακτα έξοδα κατάσβεσης πυρκαγιών, συντάξεις, ασφάλιση, δεν είναι διόλου βέβαιο ότι αυτοί στους οποίους χρωστάμε θα δεχτούν να αγοράσουν από εμάς και να μας δώσουν και άλλα λεφτά, ακόμα κι αν πουλάμε φτηνά, δηλαδή έχουμε κόψει ως και τη δεύτερη φέτα ψωμί για να μην κοστίζει η εργασία μας, ακόμα κι αν τα προϊόντα μας είναι καλά, ακόμα κι αν τα χρειάζονται αυτά τα προϊόντα. Ήγουν, είναι ανάγκη πάσα να συνεννοηθούμε και με τη Μιχαλού ακόμα, τα λεφτά της μας έδωσε και λογοδοτεί για τα λεφτά της που μας έδωσε, δεν ήταν μόνη της κι αυτή και μπορούσε να τα έχει κάνει άλλα πράγματα, να τα φάει μόνη της στο κάτω κάτω.  Τι της ήρθε να μας δώσει αλληλεγγύη;

21. … πότε θα τελειώνει η “κατάσταση εκτάκτου ανάγκης” της ΠΝΠ της 28.6.2015  για την “βραχεία αργία τραπεζών”;

Το ταχύτερο προς την τελευταία εβδομάδα του Ιουλίου.  Υποθέτοντας ότι θα υπάρχουν πια εισροές για να πληρωθούν μισθοί και συντάξεις, ότι θα διατίθενται πάλι πόροι για ELA στις ελληνικές τράπεζες και για την ανακεφαλαιοποίηση.  Αν δεν υπάρξουν τα παραπάνω, είναι πραγματικά άγνωστο πότε θα ξανανοίξουν οι τράπεζες, πότε θα έχουν ξανά πρόσβαση στα χρήματά τους οι καταθέτες και τι ποσοστό θα έχει απομείνει.

22. … γιατί δεν μας είχαν πει ποια είναι τα προβλήματά μας;

Ήταν το μεγαλύτερο λάθος της ελληνικής πολιτείας από το 1999 και έπειτα και ιδίως στις κρίσεις.  Το 2010 ήταν ουσιαστικά η τελευταία ευκαιρία, μετά το Καστελόριζο, το 2012 ελπίδα για τον Παπαδήμο ότι θα το έκανε αυτό, τίποτα όμως.  Αδιαφάνεια, αποκλεισμός, μισόλογα.  Τιτανοτεράστιο σφάλμα που πληρώνουμε πολιτικά τώρα.  Με αστάθεια, με θυμό, με πίκρα, με ελλειμματική βάση για κριτική αντιμετώπιση των προβλημάτων μας.  Αν μπορούσα να διορθώσω ένα και μοναδικό πράγμα θα έπιανα τη διαφάνεια.  Κάθε μέρα, κορδέλα την ώρα των ειδήσεων, “τόσο μειώθηκε το χρέος μας σήμερα, τόσο τοις εκατό μεταβολή, ο τάδε κλάδος είχε τη μεγαλύτερη συνεισφορά.”  Αυτό, μάλιστα, θα μπορούσα να το συνηθίσω.

23. … μια ελάφρυνση χρέους δεν μπορούσαν να μας κάνουν;

Πάντα είναι το τελευταίο που γίνεται, τόσο σε ανθρώπους και επιχειρήσεις όσο και σε κράτη. Η ώρα του έρχεται όταν ο δανειολήπτης έχει φερθεί καλά, έχει ξεπληρώσει πολλές δόσεις και είναι φανερό ότι αυτή η ελάφρυνση θα του κάνει τόσο καλό στην οικονομική του κατάσταση και θα απελευθερώσει τόσες παραγωγικές δυνατότητες που τελικά θα είναι καλή και για τον πιστωτή γιατί τελειώνει και παίρνει τα κεφάλαιά του τώρα, άρα μπορεί να πάψει να ασχολείται με τον παλιό δανειολήπτη και να δώσει τα χρήματα αυτά σε καινούργιο που τον χρειάζεται περισσότερο.  Μπορούν και έχουν πει ότι θα το κάνουν και είναι αυτονόητο ότι θα το κάνουν επειδή πάντα έτσι γίνεται.  Αλλά πρέπει να υπάρχουν οι προϋποθέσεις.  Δεν είναι συνδικαλισμός η διεκδίκηση της ελάφρυνσης χρέους.  Γίνεται στη βάση προηγούμενης καλής συμπεριφοράς και είναι μια κεϋνσιανή πολιτική τόνωσης της ζήτησης της χώρας που έχει πάρει το δάνειο.

24. … εμείς τι μπορούμε να κάνουμε, τελικά;

Να διεκδικήσουμε να γνωρίζουμε αυτά που μας αφορούν, τη συμμετοχή μας, το κομμάτι της ευθύνης μας, να παλέψουμε για μην ξανασταθούμε σε ουρές από νόμο που υπογράφτηκε με βιάση και μεσάνυχτα, ούτε εμείς, ούτε τα παιδιά μας, ούτε τα παιδιά των παιδιών μας.  Όπως, άλλωστε, δεν μας το έκαναν εμάς αυτό οι γονείς μας.  

One thought on “Το πιο χρήσιμο Q&A πριν την κάλπη

  1. Δύο μικρά σχόλια:
    Όσο κανείς δεν απαιτεί τώρα τα δάνεια που μας έχει δώσει, όλο το ποσό, δεν έχουμε πτωχεύσει, δηλαδή δεν έχουμε γνωρίσει την ανεξέλεκτη χρεοκοπία.
    από νόμο που υπογράφτηκε με βιάση και μεσάνυχτα, και ήταν ΠΝΠ…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*